Το Καμπαναριό του Αγίου Γεωργίου: Ένα Αρχιτεκτονικό Κομψοτέχνημα στην Καρδιά της Στεμνίτσας

 

Στην όμορφη κεντρική πλατεία του χωριού μας, το βλέμμα του επισκέπτη μαγνητίζει αμέσως το πολυώροφο και επιβλητικό καμπαναριό του Αγίου Γεωργίου. Πρόκειται για ένα πραγματικό αριστούργημα της τοπικής και νησιώτικης μαρμαρογλυπτικής, φιλοτεχνημένο από λευκή πελεκητή πέτρα και λευκό μάρμαρο.

Όπως μας αποκαλύπτει η ανάγλυφη επιγραφή στη βάση του, κατασκευάστηκε το 1877 από τον περίφημο Τήνιο μαρμαρογλύπτη Ιωάννη Θεοτικό. Οι Τηνιακοί τεχνίτες, ονομαστοί για τη μεστοσύνη της τέχνης τους, άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους σε πολλές γωνιές της Αρκαδίας (όπως στη Βυτίνα και την Τρίπολη).

🏛️ Υλικά Κατασκευής & η Ιστορία της Μεταφοράς

Η προέλευση της πέτρας περιβάλλεται από δύο ενδιαφέρουσες εκδοχές:

1. Η πρώτη θέλει την πέτρα να έχει εξορυχθεί από το λατομείο στη θέση «Βλάση». Για τη μεταφορά του βαρύτιμου αυτού υλικού, 60 Στεμνιτσιώτες εργάστηκαν εθελοντικά, κατασκευάζοντας μάλιστα ειδικό αμαξιτό δρόμο ώστε να περάσουν τα κάρα!

2. Η δεύτερη αναφέρει ότι η πέτρα προέρχεται από το λατομείο «Τυφλάντερο», ενώ τα μάρμαρα ταξίδεψαν απευθείας από την Τήνο.

📜 Μια τοπική ιστορία... αντεκδίκησης!

Έχετε παρατηρήσει ότι το καμπαναριό στεκόταν ξεχωριστά, σε απόσταση από τον ναό; Η λαϊκή παράδοση λέει πως ο τότε Δήμαρχος Δ. Ροϊλός υποπτευόταν ότι ο γαμπρός του, Γ. Μούτσιος, δεν τον είχε ψηφίσει στις εκλογές. Έτσι, επέλεξε αυτή τη θέση για το καμπαναριό, ώστε να του κόψει τη θέα και να του θυμίζει τη νίκη του με τον ήχο των καμπανών!

📐 Η Αρχιτεκτονική Δομή & οι Ιστορικές Καμπάνες

Το καμπαναριό αναπτύσσεται σε τρεις διαδοχικούς θόλους (ορόφους), καθένας από τους οποίους φιλοξενεί τη δική του ξεχωριστή ιστορία:

🔹 3ος Θόλος (Κορυφή)

Στην κορυφή του καμπαναριού δεσπόζει η μικρή ιστορική καμπάνα του 1815, δημιουργία του εργαστηρίου του Ιωάννη Γαργαρόπουλου. Δίπλα της βρίσκεται η καμπάνα του ρολογιού, η οποία σημαίνει πλέον μόνο στις μεγάλες γιορτές.

🔹 2ος Θόλος

Εδώ φιλοξενούνται οι κύριες καμπάνες του ναού, περίφημες για την ηχητική τους αρμονία, χυμένες στο πατρινό εργαστήριο των αδελφών Σωτήριου και Βασίλειου Κάντζια (1882).

• Η μεγάλη καμπάνα: Στο κράμα της είχε χρησιμοποιηθεί χρυσός και ασήμι! Δυστυχώς, από ένα απότομο και δυνατό χτύπημα ράγισε, κι έτσι σήμερα εκτίθεται ως ιστορικό κειμήλιο στην είσοδο του Αγίου Γεωργίου.

• Η καμπάνα της Παναγίας του Καθολικού: Μεταφέρθηκε εδώ όταν κατεδαφίστηκε ο ομώνυμος ναός. Οι ντόπιοι λέγανε συχνά πως ο ήχος της είναι λυπητερός, σαν να «αναζητά» την αρχική της θέση.

🔹 1ος Θόλος (Βάση)

Στον πρώτο θόλο βρίσκεται η δεύτερη μεγάλη καμπάνα, καθώς και η μικρότερη καμπάνα που καλούσε παλαιότερα τους μαθητές στο σχολείο. Είναι η μοναδική καμπάνα στη Στεμνίτσα που χτυπά με αιωρισμό (λίκνισμα).

⛲ Λεπτομέρειες

Το καμπαναριό κοσμείται από μια εξαιρετική μαρμάρινη ανάγλυφη παράσταση του Αγίου Γεωργίου.

Στη δυτική του πλευρά, η αρχιτεκτονική σύνθεση ολοκληρώνεται με μια παραδοσιακή πέτρινη βρύση υδραγωγείου. Ξεχωρίζει η μαρμάρινη γούρνα, το λιθανάγλυφο δελφίνι και η αναμνηστική πινακίδα που μας θυμίζει την ανακαίνιση του Υδραγωγείου της Στεμνίτσας το 1955, με δαπάνες του ευεργέτη Παναγιώτη Ι. Χαστούπη.