Α.

Εις τους έξη χρόνους επάνου, έβγαλα τα παιδιά μου εις ένα χωριό, Γιάνιτσα, πλησίον της Καλαμάτας, διατί μου ήρχετο καλλίτερα δια την ζωοτροφίαν.

Η Μάνη εφθόνησε τον Μπέη. Ήλθε και ο Σερεμέτ μπέης, δια να βάλουν τον Αντωνόμπεη Γληγοράκη. Ήλθε ο Μπέης ο Κουμουντουράκης εις την Καλαμάτα με εξήντα ανθρώπους, εγώ είχα δεκαοκτώ. Με εμπόδιζαν να βοηθήσω τον Κουμουντουράκη, αλλά έπρεπε να τον βοηθήσω εξ αιτίας της φιλίας. 3000 Τούρκοι και Μανιάτες πηγαίνουν κατά του Κουμουντουράκη.

Βλέπω μακράν μπαϊράκια εις τες Καπετανίες. Συμβούλευσα να μην πάμε μέσα εις τη Μάνη, ηθέλαμε να πιάσουμε το κάστρο του Κουμουντουράκη, τέσσερες ώρες μακριά απ’ την Καλαμάτα. Οι Καπετανάκηδες και άλλοι Μανιάτες μας πολέμησαν, ελαβώθηκα… το άλογον… λάφυρα… πιάνομεν ένα πύργον… ο Κουμουντουράκης.

Επιάσαμεν τον πύργον, έπειτα δια νυκτός ανέβημεν εις το Κάστρο. Οι πατσαούρες της λαβωματιάς ήτον μέσα. Ο Παναγιώτης Μούρτζινος και ο Χρηστέας, φίλοι πατρικοί, τους γράφω ένα γράμμα: με κάθε συμβιβασμό να έβγω,  να υπάγω εις την Μάνην να γιατρευθώ. Οι Μούρτζινοι λέγουν εις τον Σερεμέτ μπέη, να εβγάλουν τους κλέφτες, δια να αδυνατίσει ο Κουμουντουράκης, και έτσι εγέλασαν τον Σερεμέτ μπέη, να έβγω εγώ από μέσα, και μου είπαν να έβγω με όλους μου, τους ανθρώπους.

Ανέβαλα δια να έβγουν και οι ανθρώποι μου. Οι άνθρωποί μου μένοντας οπίσω, ο Πετρούνης έγινε μεσίτης να προσκυνήσει ο Κουμουντουράκης και δεν παθαίνει τίποτες, και εγώ τους είπα: “Όταν έλθει ο Πετρούνης να μην τον ακούσετε, αλλέως θα σας φάγει με απιστιά”. Ο Κουμουντουράκης δεν ηθέλησε. Έκαμε τραττάτο, εβγήκαν οι δικοί μας. Ο Κουμουντουράκης επαραδόθηκε και τον πήρε η αρμάδα σκλάβο.

Εγιατρεύθηκα εγώ, επήγα εις το αρματολίκι μου. Μου έπεσαν οι προεστοί και ο κυρ Γιάννης (Δεληγιάννης) και μου λέγουν: “Δεν είναι καλόν να κινδυνεύεις εις την Μάνην και να φέρεις τη φαμίλιαν σου εις την Καρύταινα”. Τα έβγαλα τα παιδιά μου εις την Καρύταινα και εκατοίκησα εις ένα χωριό Στεμνίτσα.

Β.

Ο Ιμπραίμης με το στράτευμα κατέβηκε Καρύταινας κάμπο και Λεονταριού. Εγώ έστειλα το Γενναίο με πεντακόσιους νομάτους και έπιασαν την Στεμνίτσα, χωροπούλα δυνατή, δια να κλεισθεί μέσα, αν έλθει ο Ιμπραίμης απάνου του.

Από τη Στεμνίτσα εως το ορδί τέσσερες ώρες. Και εγώ εκρύφθηκα με το λοιπό στράτευμα, αν ιδώ τους Τούρκους να κτυπήσουν τον Γενναίο, να τους πάρω αποπίσω.

Ο Ιμπραίμης δεν ήλθε δια τον Γενναίο. Έμαθε ότι τα γυναικόπαιδα επήγαν κατά τη Μάνη και εκεί ακολούθησε. Το ορδί το είχε εις τον κάμπο. Ο λαός ακούοντας ότι ο Ιμπραίμης εβγήκε εις τα πισινά χωριά καίοντας, ετραβήξανε κατά τη Μάνη, ως όπου εγύρισε το στράτευμά του. Ετράβηξε δια τη Μεσσηνία, και Αρκαδινοί και Ανδρουτσάνοι ακούοντας την φθορά του απάνου κόσμου, ετραβούσαν κατά την Μάνη. Κάπου έγινε και τουφέκι, κάπου εσκλάβωνε. Έρριξε το ορδί του εις το Νησί της Καλαμάτας.

Γ.

Το πρώτον κανόνι, το οποίον εφέραμεν εις την πολιορκίαν, ήτο η περίφημος Κοψαχείλα, την οποίαν εμαζώχθησαν όλοι οι Έλληνες και την έφεραν επάνω εις το βουνόν του Υψηλάντη, τραβώντες από του Μυστρά. Αφού το εβάλαμεν εις την θέσιν του εκάμαμεν καμίνι και εκοκκινίζαμεν τις μπάλες και τις ερρίπταμεν ως επί το πλείστον την νύκτα, έπεφτε πολλάκις μέσα εις την πόλιν, αφού η μπάλα έσκαζε, και οι Έλληνες όλην την νύκτα έμεναν άυπνοι, διότι εκαρτερούσαν να ιδούν την πόλιν να καή από την “χόβολην” της Κοψαχείλας, ή από τινας βόμβας, τας οποίας μας έστειλαν Έλληνες και φιλέλληνες.

Η Κοψαχείλα όμως έσκασε και εφέραμεν τους Στεμνιτσιώτας, οι οποίοι με τις λίμες την έκοψαν εως μίαν πήχυν μπροστά, και πάλιν επήγαινε τις μπάλες εις την Τριπολιτσάν.

Δ.

Είναι άξιον περιέργειας πόσον οι στρατιωτικοί όλοι της Στερεάς εσέβοντο τον Κολοκοτρώνην, καίτοι αποκηρυχθέντα υπό της Βουλής, καταδιωκόμενον και φυλακισμένον, ενω αυτοί ήσαν άνθρωποι της εξουσίας και μισθοτούμενοι παρ’ αυτής.

Και αυτός ο Καραισκάκης, ως ήκουσα παρά του Γενναίου, ευρισκόμενος εις Στεμνίτσαν και διαταχθείς να συλλάβη τον Γενναίον είπεν ότι “δεν βάνω εγώ χέρι εις τον υιόν του Κολοκοτρώνη, διότι ο Κολοκοτρώνης είναι οτζάκι παλαιόν, και αρχηγός του έθνους, και εγώ είμαι γυιός μιάς καλόγριας, και αν αυτά τα κεραταριά οι καλαμαράδες τον εφυλάκωσαν, ημείς θα τον ελευθερώσωμεν, διότι είναι πατέρας μας”.